Όταν μιλάμε για οσφυαλγία αναφερόμαστε σε πόνο στην περιοχή της μέσης (οσφύς) και μπορεί να συνοδεύεται από πόνο καθώς και άλλα αισθητικά προβλήματα στο κάτω άκρο (ισχιαλγία).
Πρόκειται για την πιο συνηθισμένη μυοσκελετική πάθηση και αποτελεί μία από τις πρώτες αιτίες απουσίας από την εργασία. 80 με 90% του πληθυσμού έχει κάποια στιγμή νιώσει πόνο στην μέση και καταφεύγει σε κάποια μέθοδο θεραπείας.
Παρόλο που όμως είναι τόσο συνηθισμένη , συνεχίζουν να υπάρχουν ανακρίβειες στην κοινή γνώμη και απόψεις που δεν βαδίζουν με την σύγχρονη έρευνα.
Μύθοι και αλήθειες:
Πόνος σημαίνειβλάβη
Ο πόνος είναι μια δυσάρεστη αίσθηση ως αποτέλεσμα μιας πραγματικής ή θεωρούμενης από τον εγκέφαλο απειλής προς τους ιστούς μας. Όπως όλες οι αισθήσεις (αφή , γεύση, ακοή κλπ) έτσι και ο πόνος επεξεργάζεται στον εγκέφαλο. Στον εγκέφαλο όμως παράλληλα γίνεται και η επεξεργασία των συναισθημάτων , φόβων, αναμνήσεων , προσδοκιών τα οποία όλα μαζί με την επικείμενη ‘απειλή’ οδηγούν στην εμπειρία που αποκαλούμε πόνο. Είναι λοιπόν μια πολύπλοκη διαδικασία, και η παλαιότερη αντίληψη ότι όσο μεγαλύτερος ο πόνος τόσο εκτενέστερη η βλάβη δεν υφίσταται καθώς εξαρτάται και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Ο πόνος στη μέση είναι συνεχής και δεν πρόκειται ποτέ να βελτιωθεί
Ένας μεγάλος αριθμός ατόμων θα αισθανθεί κάποια στιγμή της ζωή του πόνο στην οσφύ και η πλειοψηφία αυτών θα ανακάμψει μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες. Για κάποιους όμως θα εξελιχθεί σε χρόνιο πόνο με μεγάλη πιθανότητα επανεμφάνισης επεισοδίων. Αυτά τα επεισόδια ποικίλλουν σε διάρκεια αλλά συνήθως ακολουθούνται από περίοδο ανακούφισης. Παρόλο όμως της επαναλαμβανόμενης φύσης του οσφυικού πόνου, με συντηρητική θεραπεία ( φυσικοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή), καθώς και αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορεί να επιτευχθεί αυτό-διαχείριση των συμπτωμάτων και επαναφορά στις καθημερινές δραστηριότητες. Ο πόνος στην μέση είναι σύνηθες και δεν σημαίνει ότι το άτομο πάντα έχει σοβαρές επιπτώσεις.
Ο πόνος στην μέση οφείλεται πάντα σε τραυματισμό
Σίγουρα ένας τραυματισμός λόγω πτώσης ή αυτοκινητιστικού ατυχήματος μπορεί να αιτίες οσφυικού πόνου. Όμως , εξίσου συχνά είναι τα προβλήματα που επέρχονται με την πάροδο του χρόνου και τον εκφυλισμό λόγω γήρανσης των δομών. Έτσι λοιπόν δεν ΄φταίει΄ πάντοτε το σκύψιμο και το σήκωμα βάρους τα οποία έχουν μετατραπεί σε αποδιοπομπαίο τράγο , προκαλώντας φόβο και αποφυγή από δραστηριότητες που περιλαμβάνουν αυτές τις κινήσεις.
Η κίνηση/ άσκηση θα επιδεινώσει την κατάστασή μου
Η άποψη ότι η μέση είναι ευάλωτη και χρειάζεται προστασία και ακινησία είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε χρόνιο πόνο και να φέρει αρνητικά αποτελέσματα στην ανάρρωση. Αντιθέτως η κίνηση και η θεραπευτική άσκηση συμπεριλαμβανομένου της προπόνησης με βάρη με σωστή καθοδήγηση από έναν φυσικοθεραπευτή , βοηθούν στην σωστή επούλωση των ιστών , την ενδυνάμωσή τους και στέλνουν ενθαρρυντικά ‘μηνύματα’ στον εγκέφαλο για την αντιμετώπιση του πόνου. Άρα λοιπόν η άσκηση είναι βασικό συστατικό για γρηγορότερη αποκατάσταση και επιστροφή στην καθημερινότητα , μειώνοντας τις πιθανότητες επανεμφάνισης επεισοδίων πόνου.
Η απεικόνιση (ακτινογραφία, μαγνητική κλπ) θα μου δείξει ακριβώς τι φταίει
Κάποιες φορές αυτό ισχύει, αλλά συνήθως δεν συμβαίνει αυτό, τουλάχιστον όχι στον βαθμό που να εξηγεί την κλινική εικόνα του πάσχοντος. Οι ιατροί και φυσικοθεραπευτές είναι ικανοί μέσω της λήψης ιστορικού και της κλινική εξέτασης να σχηματίσουν μία εικόνα σχετικά με την αιτιολογία του προβλήματος. Το θέμα έγκειται στο ότι με την απεικόνιση η πλειοψηφία θα δείξει κάποιες ‘αλλαγές’ ή ανατομικές διαφοροποιήσεις ή παλιούς τραυματισμούς που έχουν αφήσει το σημάδι τους. Επίσης, η έρευνα έχει δείξει ότι και άτομα με κήλες , εκφυλισμό δίσκων και σπονδυλική αρθρίτιδα είναι δυνατόν να μην εμφανίζουν καθόλου πόνο. Παρατηρείται όμως το συχνό φαινόμενο οι εξετάσεις αυτές να επιφέρουν φόβο και ανησυχία που επηρεάζει την συμπεριφορά του ασθενή και κατ’ επέκταση την αποκατάστασή του.
Η χειρουργική προσέγγιση είναι απαραίτητη
Είναι πολύ μικρό το ποσοστό των περιπτώσεων που χρειάζονται χειρουργική επέμβαση όπως για παράδειγμα κατάγματα , σπονδυλικοί όγκοι , Σύνδρομο Iππουρίδας, και πρόκειται καταστάσεις που θεωρούνται έκτακτη ιατρική ανάγκη.
Η πλειοψηφία ατόμων με οσφυικό πόνο λαμβάνουν συνήθως διάγνωση μυικού σπασμού , κήλης μεσοσπονδυλίου δίσκου, σπονδυλικής αρθρίτιδας κλπ, τα οποία αντιμετωπίζονται με άσκηση , φυσικοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή.
Αυτές οι κοινές πεποιθήσεις τείνουν να προκαλούν φόβο και σύγχυση , τα οποία επηρεάζουν και αποθαρρύνουν αρκετούς από την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Ο ιατρός και ο φυσικοθεραπευτή σας μπορούν να σας εξηγήσουν τι συμβαίνει κατά την διάρκεια ενός οσφυικού επεισοδίου και να σας κατευθύνουν στην γρήγορη αντιμετώπιση αυτού.
Darlow B, Dean S, Perry M, et al. Easy to Harm, Hard to Heal: Patient views about the back. Spine (PhilaPa 1976)2015;40(11):842-850
Handa R. Low back pain- myths and facts. J Clin Orthop Trauma. 2019;10(4):828-830. doi:10.1016/j.jcot.2019.05.024
Saraceni N, Kent P, Ng L, et al. To Flex or Not to Flex? Is there a relationship between lumbar spine flexion during lifting and low back pain? A systematic review with meta-analysis. Journal or Orthopaedic & Sports Physical Therapy 2019;0(0):1-50
https://www.csp.org.uk/publications/back-pain-myth-busters
https://www.csp.org.uk/publications/10-things-you-need-know-about-your-back
