Στο Ιερό Ησυχαστήριο των Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, που βρίσκεται στο Παναιτώλιο, τελέσθηκε η Ακολουθία του Όρθρου και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία το Σάββατο 16 Σεπτεμβρίου 2023, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού.
Συμμετείχαν τα μέλη του τοπικού παραρτήματος της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων, του Συλλόγου Ιεροψαλτών Αιτωλοακαρνανίας «Άνθιμος ο Αρχιδιάκονος» και του Συλλόγου Φίλων του Αγίου Όρους «Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός», οι οποίοι τέλεσαν το καθιερωμένο ετήσιο Ιερό Μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των κεκοιμημένων μελών τους.
Ο Σεβασμιώτατος στο σύντομο κήρυγμά του εξέφρασε τη χαρά του για την κοινή ετήσια λατρευτική σύναξη των τριών αυτών Συλλόγων της περιοχής και για την τέλεση του Ιερού Μνημοσύνου.
Αναφέρθηκε στον Σταυρό του Χριστού και ερμήνευσε το γεγονός, ότι ο Χριστός σταυρώθηκε επάνω στον λόφο του Γολγοθά εν μέσω δύο ληστών. Τόνισε, ότι σύμφωνα με τη διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας που μελέτησαν και ανέλυσαν τα ευαγγελικά γεγονότα, ο άνθρωπος είναι αδύνατον να σηκώσει τον Σταυρό του ίδιου του Χριστού, γιατί ο Χριστός είναι ο μόνος αναμάρτητος και Αυτός που σήκωσε πάνω στον Σταυρό τις αμαρτίες ολοκλήρου του ανθρωπίνου γένους.
Απομένει λοιπόν σε εμάς να επιλέξουμε έναν από τους δύο άλλους σταυρούς του Γολγοθά, του αγνώμονος ληστού ή του ευγνώμονος ληστού. Ο πρώτος είναι η προσωποποίηση της αλαζονείας, ο δεύτερος είναι η προσωποποίηση της μετάνοιας. Αυτός που μας ταιριάζει είναι ο σταυρός του ευγνώμονος ληστού, τόνισε ο Σεβασμιώτατος και συνέχισε λέγοντας, ότι δεν είμαστε ληστές με την ποινική έννοια του όρου, αλλά όλοι είμαστε εξίσου αμαρτωλοί άνθρωποι, που φέρουμε πάνω μας τα στίγματα των παθών και των αδυναμιών μας.
Κατέληξε με την ευχή να εκζητούμε το έλεος και την συγχώρεση του Θεού και ο Θεός από άμετρη αγάπη, ανεξιχνίαστο έλεος και ανέκφραστη φιλανθρωπία να μας απευθύνει το «Ἀµὴν λέγω σοι, σήµερον µετ’ ἐµοῦ ἔση ἐν τῷ παραδείσῳ».
Μετά την Θεία Λειτουργία και το Ιερό Μνημόσυνο ακολούθησε στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ιερού Ησυχαστηρίου η Θεολογική Ημερίδα με θέμα: «Βία – Σύγχρονη Λερναία Ύδρα».
Εισηγητής ήταν ο κ. Λάζαρος Σιάντσης, Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής, Επιστημονικός Υπεύθυνος στο Κέντρο Πρόληψης Εξαρτήσεων και προαγωγή της Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Νομού Πέλλας «ΟΡΑΜΑ».
Ο Εισηγητής αναφέρθηκε σε καθημερινά περιστατικά βίας και λαμβάνοντας αφορμή από τον τραγικό θάνατο του 36χρονου Αντώνη Καργιώτη στο πλοίο Blue Horizon, μίλησε για τις διάφορες μορφές εξουσίας. Παρουσίασε και ανέλυσε επιστημονικά πειράματα σχετικά με το θέμα, όπως το πείραμα του Standford που επεξεργάζεται την βία των φυλακών, το πείραμα του Milgram που μιλάει για την μετάθεση των ευθυνών και το πείραμα του Asch που αναλύει την συμμόρφωση στο λάθος μέσα από την πίεση του συνόλου.
Αναφέρθηκε επίσης στην θεολογική και πνευματική άποψη του θέματος, όπως φαίνεται στον τρίτο πειρασμό του Χριστού, τον πειρασμό της εξουσίας και τόνισε την δυνατότητα να μετατραπεί η εξουσία σε διακονία και προσφορά.
Παρουσίασε και σχολίασε διάφορα γνωμικά, σχετικά με το υπό εξέταση θέμα και αναφέρθηκε σε σχέσεις και εναλλαγές εξουσίας, όπως η σχέση γονιού και παιδιού, εκπαιδευτικού και μαθητή, γιατρού και ασθενούς, πνευματικού και πιστού, ανθρώπου και περιβάλλοντος, κ.α.
Μίλησε για μορφές διαταραχών της προσωπικότητας, όπως ο ναρκισσισμός, η ψυχοπάθεια, η αντικοινωνική συμπεριφορά, η χειριστική, η μαζοχιστική, η σαδιστική, η δραματική συμπεριφορά, κ.α.
Επίσης υπογράμμισε ότι το φαινόμενο της βίας είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο με κοινωνιολογικά, οικονομικά, ψυχολογικά και βιολογικά κριτήρια.
Την εισήγηση ακολούθησε ευρεία συζήτηση που επεκτάθηκε σε πολλά θέματα, όπως ο σφετερισμός της εξουσίας, αν υπάρχει εξουσία χωρίς βία, οι στατιστικές μελέτες και οι ιστορικές αναφορές, η ενδοσχολική βία και η καταπολέμησή της, κ.α.
Τις εργασίες της Ημερίδος έκλεισε ο Μητροπολίτης κ. Δαμασκηνός τονίζοντας, ότι ζούμε σε μία νέα εποχή, τελείως διαφορετική σε σύγκριση με το παρελθόν. Σε κάθε εποχή υπήρχαν μορφές βίας. Σήμερα, όμως, έχουμε μία απαξίωση του ανθρωπίνου προσώπου και αυτή η απαξίωση δημιουργεί καινούργιες μορφές βίας, οι οποίες μας εκπλήσσουν και όσον αφορά τη συχνότητα έκφρασης και όσον αφορά την έντασή τους.
Ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε ότι καθήκον της ποιμένουσας Εκκλησίας είναι να καταβάλει προσπάθειες για την πρόληψη της βίας και ο μοναδικός τρόπος είναι να ξανακηρύξει την αξία του ανθρωπίνου προσώπου, που είναι η ζωντανή εικόνα του Θεού. Ο άνθρωπος είναι άνθρωπος μόνο όταν έχει συνάψει μία ζωντανή, υγιή και αληθινή σχέση με το Θεό, η οποία βασίζεται στην αξία της ελευθερίας. «Ο Χριστός δεν ασκεί βία στον άνθρωπο, γιατί σέβεται το αυτεξούσιό του σε τέτοιο βαθμό, που ο άνθρωπος μπορεί να στραφεί εναντίον και του Θεού και του ανθρώπου» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σε άλλο σημείο επεσήμανε την ανάγκη να αναλογιστεί ο καθένας τον ρόλο που διαδραματίζει μέσα στην κοινωνία, να τον αποδεχθεί και να τον μεταβάλλει σε διακονία, σε αγάπη και σε θυσία. Αυτός που έχει στα χέρια του εξουσία οφείλει να φτάσει στην υπέρτατη πράξη αγάπης που είναι η θυσία.
Ολοκληρώνοντας, ευχαρίστησε και συνεχάρη τον ομιλητή για την άρτια και εμπεριστατωμένη εισήγησή του που γέννησε πολλές σκέψεις και προβληματισμούς καθώς και όσους συνέδραμαν στην επιτυχία και την άρτια οργάνωση της Ημερίδος.
