Πολιτικά έκθετη απέναντι στην αγωνία χιλιάδων Αιτωλοακαρνάνων και κατοίκων της Δυτικής Ελλάδας είναι η Περιφερειακή Αρχή Δυτικής Ελλάδας στο κρίσιμο θέμα που απασχολεί τις τελευταίες ημέρες την Επικράτεια κι αφορά τους περιορισμούς δόμησης και χρήσης γης σε οικισμούς κάτω των 2000 κατοίκων όπως προβλέπει πρόσφατο προεδρικό διάταγμα.
Αυτό προκύπτει από την αμήχανη και αντιφατική απάντηση του Αντιπεριφερειάρχη Βιώσιμης Ανάπτυξης, Ενέργειας, Χωροταξίας και Περιβάλλοντος Στυλιανού Μπλέτσα, στην ερώτηση που κατέθεσα και συζητήθηκε εχθές ( Τρίτη 29/4/2025) στο πλαίσιο της λογοδοσίας της Περιφερειακής Αρχής.
Ο κ. Μπλέτσας όχι μόνο δεν απάντησε στην ουσία της ερώτησης (προφανώς και τη γνωρίζει), απεναντίας, εμφανίστηκε υπέρμαχος του Π.Δ. τονίζοντας μεταξύ άλλων στην απάντηση του ότι «Η ευθύνη της χωροταξίας και της πολεοδόμησης ανήκει στο κράτος. Όλοι μας οφείλουμε να συμφωνήσουμε ότι η δόμηση έχει κανόνες, προκειμένου να μη δημιουργούνται προβλήματα στο Περιβάλλον. Αυτό αφορά και τις εκτός σχεδίου πόλεως περιοχές. Οι οικισμοί θα πρέπει, πλέον, να οριοθετηθούν με σύγχρονα εργαλεία. Το Προεδρικό Διάταγμα θέτει κανόνες και αποτελεί στην ουσία συνέχεια των σχετικών αποφάσεων του ΣτΕ. Η περιφερειακή αρχή θα συνεχίσει να ενημερώνει τους πολίτες με ημερίδες και συναντήσεις για τα νέα δεδομένα, ευρισκόμενη συνεχώς στο πλευρό των οικισμών».
Η ερώτηση στη λογοδοσία της περιφερειακής αρχής
ΘΕΜΑ: «Περί κριτηρίων για οριοθέτηση, όρους και περιορισμούς δόμησης, χρήσεις γης σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων σύμφωνα με το ΠΔ 194/2025»
Σαφή περιορισμό στη δυνατότητα επέκτασης των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων θέτει νέο Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ 194, ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το διάταγμα ζητεί από τους μελετητές που καταρτίζουν τα πολεοδομικά σχέδια να αναγνωρίζουν ως «εντός ορίων» μόνο το τμήμα τους που είχε δημιουργηθεί έως το 1983. Αυτό σημαίνει ότι για να επεκταθεί ένας οικισμός θα πρέπει να τεκμηριωθεί ανάγκη βάσει της πληθυσμιακής του αύξησης (και όχι της ζήτησης για τουριστική εκμετάλλευση), κάτι που βέβαια είναι εξαιρετικά δύσκολο.
Η εξέλιξη αυτή ουσιαστικά μας επαναφέρει έναν αιώνα πριν, στο 1923, πράγμα που σημαίνει ότι τα όρια των οικισμών ελαχιστοποιούνται ξανά με το οδυνηρό αποτέλεσμα άνθρωποι που αγόρασαν οικόπεδα, έχτισαν κατοικίες, πλήρωσαν Εφορία και ΕΝΦΙΑ και που το ΣτΕ το 1985 με απόφαση του είχε κρίνει νόμιμες τις σχετικές άδειες οικοδόμησης, να βλέπουν σήμερα να μετατρέπεται η περιουσία τους, για την οποία μόχθησαν, σε χωράφια…
Και σας καλώ να αντιληφθείτε το μέγεθος του προβλήματος στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας που τέτοιοι οικισμοί είναι δεκάδες.
Μετά τα παραπάνω, ερωτάται η Περιφερειακή Αρχή εάν έως τώρα έχει προβεί σε κάποιες ενέργειες και ποιες ή αν προτίθεται να αναλάβει και ποιες πρωτοβουλίες για την προστασία των συμφερόντων και των δικαιωμάτων των χιλιάδων κατοίκων και της Αιτωλοακαρνανίας που βρίσκονται σε απόγνωση παρακολουθώντας την απαξίωση της περιουσίας τους. Τη στιγμή μάλιστα που αυτές οι περιοχές μαστίζονται από την αστυφιλία και οδηγούνται μαθηματικά στον αφανισμό».
Μερικές από τις επιπτώσεις από την εφαρμογή του Π.Δ.
Με το Π.Δ. αυτό θα μειωθούν τα όρια των υφιστάμενων οικισμών, οι ιδιοκτησίες που είναι αυτή τη στιγμή εντός ορίων οικισμών και με τη δημοσίευσή του θα τραπούν σε ιδιοκτησίες εκτός ορίων οικισμών και συνεπώς άνευ οικοδομησιμότητας με αποτέλεσμα την πλήρη απαξίωση τους.
Άλλωστε μετά και την κατάργηση των παρεκκλίσεων στην εκτός σχεδίου δόμηση (Ν. 4759/2020), πάμπολλες χιλιάδες εκτός σχεδίου ιδιοκτησίες ανά την Επικράτεια ενώ ήταν οικόπεδα μετατράπηκαν σε αγροτεμάχια και απαξιώθηκαν και αυτά.
Οι ραγδαίες και δυσμενείς εξελίξεις αυτές είναι φανερό ότι παραβιάζουν βάναυσα τις διατάξεις περί προστασίας της ιδιοκτησίας, τόσο του Συντάγματος μας, όσο και όλων των διεθνών συνθηκών στις οποίες έχει προσχωρήσει η χώρα μας.
Η συρρίκνωση των ορίων των οικισμών θα συρρικνώσει και τις οικονομίες των χωριών, θα είναι κίνητρο για την αστυφιλία και θα οξύνει το πρόβλημα στέγασης των δημοσίων υπαλλήλων που διορίζονται στην περιφέρεια και των ιδιωτών εργαζομένων κυρίως στον τουρισμό και τις αγροτικές εργασίες.
