Ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ για την απένταξη του προγράμματος «Απόλλων» και τον αποκλεισμό των ενεργειακών κοινοτήτων από το Σχέδιο Ανάκαμψης
Την αιφνιδιαστική απένταξη του προγράμματος «Απόλλων» από το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θέτει στο μικροσκόπιο με ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου, καταγγέλλοντας τον αποκλεισμό των ενεργειακών κοινοτήτων από τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση.
Το πρόγραμμα, προϋπολογισμού 100 εκατ. ευρώ, είχε ως στόχο τη στήριξη ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών –κυρίως σε απομακρυσμένες, ορεινές και νησιωτικές περιοχές– μέσω έργων ΑΠΕ με αποθήκευση, που θα υλοποιούνταν από ενεργειακές κοινότητες και ΟΤΑ. Η υλοποίησή του θα συνέβαλε στη μείωση του ενεργειακού κόστους, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στην ενεργό συμμετοχή των πολιτών στη μετάβαση σε καθαρή ενέργεια.
Ωστόσο, όπως προκύπτει από την επίσημη αναθεώρηση του Σχεδίου τον Σεπτέμβριο του 2025, η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε την πλήρη απένταξη του «Απόλλων» λόγω καθυστερήσεων. Το γεγονός αυτό, πέρα από τεχνικό, αποτελεί ξεκάθαρα πολιτική επιλογή που στερεί από τις τοπικές κοινωνίες ένα κρίσιμο εργαλείο ενδυνάμωσης και ενεργειακής αυτονομίας.
«Η Κυβέρνηση εγκαταλείπει για άλλη μια φορά την κοινωνική στόχευση του Ταμείου Ανάκαμψης. Ενώ άλλες χώρες ενισχύουν ενεργά τις ενεργειακές κοινότητες, η Ελλάδα τις αποκλείει. Αντί για συμμετοχή των πολιτών και των Δήμων στη μετάβαση, επιλέγει κεντρικά ελεγχόμενα μοντέλα που εξυπηρετούν λίγους», δηλώνει ο Σάκης Αρναούτογλου.
Ο Ευρωβουλευτής ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
- Να αξιολογήσει τον κοινωνικό και περιφερειακό αντίκτυπο της απένταξης του προγράμματος «Απόλλων»,
- Να ασκήσει πίεση για την αναθεώρηση του Ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης ώστε να ενταχθούν ξανά δράσεις για ενεργειακές κοινότητες,
- Να υποδείξει εναλλακτικά χρηματοδοτικά εργαλεία –εντός ή εκτός RRF– που μπορούν να στηρίξουν τις ενεργειακές κοινότητες και τους ΟΤΑ στην υλοποίηση κοινωνικά δίκαιων έργων ΑΠΕ με αποθήκευση.
Η απένταξη του «Απόλλων» έχει προκαλέσει ήδη αντιδράσεις από δήμους της ορεινής Ελλάδας, όπως οι Δήμοι Βορείων Τζουμέρκων και Γεωργίου Καραϊσκάκη, οι οποίοι βλέπουν να ακυρώνεται μια ελπίδα για βιώσιμη ανάπτυξη και ενεργειακή αυτοδυναμία.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Θέμα: Απένταξη του προγράμματος “Απόλλων” από το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης – Αποκλεισμός των ενεργειακών κοινοτήτων από τη δίκαιη μετάβαση
Το πρόγραμμα “Απόλλων”, προϋπολογισμού 100 εκατ. ευρώ, είχε αρχικά ενταχθεί στο Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με στόχο την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών ευάλωτων νοικοκυριών μέσω έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με αποθήκευση (400–500 MW), σε επίπεδο ενεργειακών κοινοτήτων. Επρόκειτο για μια παρέμβαση με έντονη κοινωνική και εδαφική στόχευση, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες, ορεινές και νησιωτικές περιοχές, που θα συνέβαλε καθοριστικά στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Ωστόσο, σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση των ελληνικών αρχών, το πρόγραμμα απεντάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 λόγω καθυστερήσεων, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται πλέον καμία πρόβλεψη στήριξης ενεργειακών κοινοτήτων στο τροποποιημένο Σχέδιο. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις – μεταξύ άλλων και από ορεινούς δήμους όπως ο Δήμος Βορείων Τζουμέρκων και Γ. Καραϊσκάκη – καθώς η απένταξη αυτή συνιστά πλήγμα για την κοινωνική συνοχή και την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας..
Με βάση τα παραπάνω ερωτάται η Επιτροπή:
Πώς αξιολογεί τον κοινωνικό και περιφερειακό αντίκτυπο της απένταξης του προγράμματος “Απόλλων” από το ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης;
Προτίθεται να ζητήσει από τις ελληνικές αρχές την αναθεώρηση του Σχεδίου ώστε να αποκατασταθεί η πρόβλεψη για στήριξη ενεργειακών κοινοτήτων και κοινωνικά στοχευμένων έργων ΑΠΕ με αποθήκευση;
Ποια άλλα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία – εντός ή εκτός RRF – μπορούν να αξιοποιηθούν για την υλοποίηση παρόμοιων δράσεων από ενεργειακές κοινότητες και ΟΤΑ;
