Τιμώντας την επέτειο των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση αλλά και την Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου, η οποία ταυτίστηκε περισσότερο από κάθε άλλη με την απελευθέρωση της χώρας, συνεχίζονται οι δράσεις που έχει αναλάβει ο Φορέας Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων με την συνδρομή πολλών ακόμη δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, για την διάσωση των γυπών της Αιτωλοακαρνανίας από βέβαιο αποδεκατισμό (εδώ). Οι δράσεις αυτές έχουν την έγκριση και τελούν υπό την εποπτεία του Τμήματος Διαχείρισης Άγριας Ζωής και Θήρας της Γενικής Δ/νσης Δασών & Δ. Περιβάλλοντος της Δ/νσης Διαχείρισης Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του Δασαρχείου Μεσολογγίου.
Σκοπός είναι οι δράσεις διατήρησης της φύσης να συνδεθούν με τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, ώστε η ανάδειξη της απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς της περιοχής να συνδεθεί με την ιστορία και τα δύο αυτά, άρρηκτα δεμένα στοιχεία της τοπικής κληρονομιάς, να ενισχύσουν περαιτέρω την μοναδική φυσιογνωμία της. Έτσι αποφασίσθηκε για φέτος, όσα πουλιά απελευθερώνονται στην περιοχή, να λαμβάνουν ονόματα προσώπων από γνωστά ή άγνωστα για το ευρύ κοινό ιστορικά πρόσωπα, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στα γεγονότα της επανάστασης, κεντρίζοντας το ενδιαφέρον των πολιτών και κινητοποιώντας τους να μάθουν περισσότερα για τους πρωταγωνιστές της εποχής εκείνης.
Καθώς μάλιστα τα πουλιά αυτά θα φέρουν δορυφορικούς πομπούς και θα ταξιδέψουν σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα, πολύ πιθανά και ακόμη μακρύτερα (όπως πρόσφατα ο «Αλέξης», ο «Ντίνος» ή θα έχουν τραγικό τέλος όπως η «Κέλλυ») μπορούν με τα ονόματά τους να μεταφέρουν ισχυρά μηνύματα για αξίες όπως η ελευθερία, η αλληλεγγύη και η συνεργασία, απαραίτητες και για την διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς που απειλείται τόσο στην χώρα μας όσο και παγκοσμίως.
Τρία πουλιά απελευθερώθηκαν με επιτυχία την Κυριακή 24/01/2021 . Τα δύο από αυτά έχουν φιλοξενηθεί επί μήνες από την ΑΝΙΜΑ, που λειτουργεί ως Σταθμός Πρώτων Βοηθειών για είδη της άγριας πανίδας στην Αττική, σε συνεργασία με το Κέντρο Περίθαλψης “Αλκυόνη”, στον χώρο που έχει διατεθεί για τον σκοπό αυτόν από τον Βοτανικό Κήπο Ιουλίας και Αλεξάνδρου Διομήδους. Στη συνέχεια φιλοξενήθηκαν για επτά μήνες σε ειδικό κλωβό εγκλιματισμού που διαχειρίζεται ο Φορέας Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων στον Αράκυνθο. Μαζί με αυτά απελευθερώθηκε ένα ακόμη όρνιο που προέρχεται από τον τοπικό πληθυσμό. Στο πρόσφατο αυτό εγχείρημα στην περιοχή ευθύνης του Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων έπαιξε καθοριστικό ρόλο η επιστημονική καθοδήγηση και συντονιστική αρωγή του εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας (Δρ Ρήγας Τσιακίρης) που συνδράμει σημαντικά με ποικίλους τρόπους στους στόχους των σχετικών δράσεων από τότε που έχουν ξεκινήσει. Πέραν του Φορέα Διαχείρισης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας, συνδράμουν τόσο η Τοπική Αυτοδιοίκηση (Κοινότητα Ελληνικών και Δήμος Μεσολογγίου) καθώς και ιδιωτικοί φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις με εξειδικευμένες γνώσεις και σχετικές υποδομές. Έτσι, το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο μεσολάβησε στην μεταφορά των πουλιών με το ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό του στους χώρους φιλοξενίας. Ταυτόχρονα η ΜΚΟ Πελαργός, χρηματοδοτεί συμπληρωματικές δράσεις για την λειτουργία των υποδομών, την παρακολούθηση των γυπών και την ενημέρωση των κτηνοτρόφων της περιοχής. Ακόμη η Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία συνδράμει στις καταμετρήσεις των γυπών στο πλαίσιο του Εθνικού Σχέδιου Δράσης για τα τρία πτωματοφάγα είδη (γύπες) του προγράμματος LIFE IP 4 NATURA (LIFE16 IPE/GR/000002). Επιπλέον το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης και το WWF Hellas-Ομάδα Δαδιάς παρείχαν τεχνογνωσία και υλικά μαρκαρίσματος των γυπών, ενώ το Fund for WildFlora and Fauna παρείχε τους δορυφορικής πομπούς και μαζί με σχετική χρηματοδότηση από το “MAVA Foundation”, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης δουλεύουν για την βελτίωση των σχετικών υποδομών και την παρακολούθηση των μαρκαρισμένων πουλιών. Τέλος οι δράσεις γίνονται σε συνέργεια με τον διεθνή, εξειδικευμένο σε αυτές τις δράσεις παγκοσμίως, οργανισμό VultureConservation Foundation και το πρόγραμμα BalkanDetox, με πρώτη δράση τον συντονισμό της δορυφορικής παρακολούθησης όλων των μαρκαρισμένων γυπών των Βαλκανίων, κάποιοι από τους οποίους επισκέπτονται πολύ συχνά την Αιτωλοακαρνανία και διατρέχουν άμεσα κίνδυνο αφανισμού από την συνεχιζόμενη παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, με τρόπο ώστε οι υπηρεσίες να μπορέσουν να ανταποκριθούν και να πατάξουν ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά εγκλήματα που μαστίζει ακόμη ολόκληρη την χώρα.
Τα ονόματα των τριών πρώτων πουλιών που απελευθερώθηκαν είναι:
Μάρκος (προς τιμή του Μάρκου Μπότσαρη 1790-1823). Ο Μάρκος Μπότσαρης, γνωστός και ως «Ο Αετός της Σαμονίβας», βρέθηκε μεταξύ των υπερασπιστών του Μεσολογγίου στα τέλη του 1822. Λαβώθηκε θανάσιμα το καλοκαίρι του 1823 στο Κεφαλόβρυσο Καρπενησίου και το σώμα του μεταφέρθηκε στο Μεσολόγγι όπου και ενταφιάστηκε.
Βύρων (προς τιμήν του Λόρδου Βύρωνα 1788-1824). Άγγλος αριστοκράτης ποιητής φιλέλληνας και μια από τις σημαντικότερες μορφές του ρομαντισμού. Συνέδεσε το όνομά του με την στήριξη επαναστατικών κινημάτων σε Ιταλία και Ελλάδα και πέθανε στο πλευρό των Ελλήνων επαναστατών στο Μεσολόγγι.
Αθανάσιος (προς τιμή του Αθανάσιου Ραζή-Κότσικα 1798-1826). Στις 20 Μάϊου 1821 πρωτοστάτησε με άλλους πρόκριτους της πόλης στην ύψωση της επαναστατικής σημαίας στο Μεσολόγγι και ορίστηκε από την φρουρά των ενόπλων Μεσολογγιτών αρχηγός των ντόπιων αρμάτων. Έπεσε μαχόμενος το βράδυ της εξόδου προσπαθώντας να καταλάβει εχθρικό οχύρωμα απέναντι από την ντάπια της Λουνέτας προκειμένου να διευκολύνει την διέλευση των αμάχων από την μεριά της λιμνοθάλασσας. Το σπίτι του στεγάζει σήμερα το Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Διέξοδος» στο Μεσολόγγι. Ο τάφος του βρίσκεται στον κήπο των ηρώων.
Τη θέση τους στον κλωβό προσαρμογής παίρνουν τώρα τρία νεαρά αιχμάλωτα όρνια από εκείνα που ανευρίσκονται εξουθενωμένα ή τραυματισμένα και φιλοξενούνται προσωρινά σε διάφορες εγκαταστάσεις αποθεραπείας στην χώρα ώστε, ανάλογα τα συμπεράσματα της παραπάνω πειραματικής δράσης, να διερευνηθεί η δυνατότητα να αποτελέσουν υλικό για μελλοντική ενδυνάμωση του πληθυσμού της ηπειρωτικής Ελλάδας που έχει μειωθεί δραματικά, σύμφωνα με τις προβλέψεις του σχετικού Εθνικού Σχεδίου Δράσης και την διεθνή επιστημονικά τεκμηριωμένη αυτή πρακτική.
Φωτογραφία: Γιάννης Ρουσόπουλος , Φωτογραφία: Γιάννης Κασβίκης
Ο «Αθανάσιος» (αριστερά) είναι ένας νεαρός γύπας από τον άγριο πληθυσμός των Βαλκανίων που εγκλωβίστηκε σε κατάλληλα σχεδιασμένη για τον σκοπό αυτόν κατασκευή στον Αράκυνθο. Δίπλα του βρίσκονται αιχμάλωτα όρνια που περιμένουν να απελευθερωθούν μετά την πολύμηνη παραμονή τους για αποθεραπεία και προσαρμογή στο φυσικό τους περιβάλλον. Δεξιά το ίδιο πουλί πετά επιτέλους ξανά προς την ελευθερία, μαρκαρισμένο αυτήν την φορά με έγχρωμο δακτυλίδι και δορυφορικό πομπό, με σκοπό να βοηθήσει τους επιστήμονες και τις υπηρεσίες στην αποκάλυψη των μυστικών της βιολογίας του, αλλά και στην ταχεία ανίχνευση και άμεση αντίδραση, σε περίπτωση παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων.
