Χαιρετισμός του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη στο «43ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ»
Κυρίες και κύριοι,
Είναι πραγματική χαρά να βρίσκομαι σήμερα ανάμεσα σε ανθρώπους που εκπροσωπούν έναν από τους πιο θεμελιώδεις πυλώνες της ελληνικής κοινωνίας, την ιδιοκτησία.
Στην Ελλάδα το ακίνητο δεν ήταν ποτέ απλώς μία επένδυση. Είναι ρίζες, καταγωγή, οικογένεια, είναι στοιχείο κοινωνικής ασφάλειας. Κι όμως, υπήρξε μια μακρά περίοδος κατά την οποία η ιδιοκτησία μετατράπηκε σχεδόν σε ενοχή. Φορολογήθηκε υπέρμετρα, αντιμετωπίστηκε με καχυποψία, συνδέθηκε με εισπρακτική λογική και όχι με αναπτυξιακή στρατηγική.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έκανε από την πρώτη ημέρα μια συνειδητή πολιτική επιλογή: Να αλλάξει αυτή τη φιλοσοφία από τη ρίζα της. Να περάσουμε από τη λογική του ότι «η ακίνητη περιουσία είναι εύκολος στόχος» στη λογική «η ακίνητη περιουσία είναι μοχλός ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής, λύσης στο στεγαστικό πρόβλημα της χώρας». Πρόκειται για μια συνολική αναστροφή πορείας η οποία διαπερνά τη φορολογία, τη μίσθωση, την αξιοποίηση κενών κτιρίων, την ανακαίνιση, τον πολεοδομικό σχεδιασμό και συνολικά τη λειτουργία της αγοράς.
Ξεκινώ από το πιο εμβληματικό πεδίο, άλλωστε είναι και η ιδιότητά μου ως Υπουργός Οικονομικών -φορολογία, η φορολόγηση της ιδιοκτησίας και το πως αυτή μειώθηκε τα τελευταία χρόνια και η σταδιακή και οριζόντια μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 35% τα προηγούμενα χρόνια ήταν μόνο η αρχή. Η επόμενη φάση είναι ακόμη πιο ουσιαστική, καθώς από το 2026 ο ΕΝΦΙΑ μειώνεται κατά 50%, ενώ από το 2027 καταργείται πλήρως για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, με διευρυμένη εφαρμογή σε ακριτικές και παραμεθόριες περιοχές. Αυτό δεν είναι ένα ακόμη φορολογικό μέτρο. Είναι παρέμβαση με δημογραφικά, αναπτυξιακά και εθνικά χαρακτηριστικά. Δίνουμε τον λόγο σε ανθρώπους να μείνουν, να επενδύσουν, να ζήσουν στην Ελληνική Περιφέρεια. Σταματάμε να τιμωρούμε την κατοχή ενός σπιτιού, αρχίζοντας να τη βλέπουμε ως παράγοντα σταθερότητας και προοπτικής.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η φορολόγηση των εισοδημάτων από ενοίκια. Η κλιμακωτή δομή με 15% για τα πρώτα 12.000 ευρώ και τον ενδιάμεσο συντελεστή 25% που θεσπίσαμε πρόσφατα για τη μεγάλη πλειονότητα των ιδιοκτητών, διασφαλίζει ότι η μικρομεσαία ιδιοκτησία δεν υφίσταται φορολογικό άλμα που ακυρώνει την απόδοση του ακινήτου. Θέλουμε τα ενοίκια να δηλώνονται, να υπάρχει διαφάνεια αλλά και δικαιοσύνη. Δεν μπορεί ο ιδιοκτήτης με ένα ή δύο ακίνητα να αντιμετωπίζεται φορολογικά σαν μεγάλη επιχείρηση. Η προοδευτικότητα διατηρείται για πολύ υψηλά εισοδήματα, αλλά ο κορμός της κοινωνίας προστατεύεται.
Το δεύτερο μεγάλο πεδίο είναι η ενεργοποίηση του κλειστού αποθέματος κατοικιών. Χιλιάδες ακίνητα σε όλη τη χώρα μένουν κλειστά, όχι επειδή οι ιδιοκτήτες δεν θέλουν να τα αξιοποιήσουν, αλλά και επειδή – εγώ θα πω -το ρίσκο, η φορολογία και το κόστος τα καθιστούσαν μη ελκυστικά. Γι’ αυτό επεκτείνουμε την τριετή φοροαπαλλαγή για κενά ακίνητα που διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση και για το 2026, με βελτιώσεις που απαντούν σε πραγματικές ανάγκες. Η απαλλαγή δεν χάνεται αν αλλάξει ο ενοικιαστής, διευρύνονται τα όρια για πολύτεκνες οικογένειες και υπάρχει ειδική πρόβλεψη όταν τα ακίνητα μισθώνονται σε γιατρούς, νοσηλευτές, εκπαιδευτικούς και στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Έτσι, η ιδιοκτησία εντάσσεται συνειδητά στην εθνική στεγαστική πολιτική και στη στήριξη κρίσιμων λειτουργιών του κράτους.
Παράλληλα, αντιμετωπίζουμε ένα διαρθρωτικό πρόβλημα των πόλεων: ακίνητα παγιδευμένα σε χρήσεις που δεν ανταποκρίνονται πια στις ανάγκες της εποχής. Προχωράμε σε οριζόντια πολεοδομική ρύθμιση που επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή γραφείων, καταστημάτων και άλλων χώρων σε κατοικίες. Είναι εδώ και ο αρμόδιος Υπουργός, ο κύριος Παπασταύρου, ο οποίος διαχειρίζεται όλη αυτήν την εξίσωση. Με τον τρόπο αυτό, αυξάνεται η προσφορά, βελτιώνονται οι αποδόσεις των ιδιοκτητών, μειώνεται η πίεση στα ενοίκια και δίνεται και ζωή σε ολόκληρες περιοχές οι οποίες είχαν υποβαθμιστεί τα προηγούμενα χρόνια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουμε προφανώς στην ανακαίνιση του παλαιού κτιριακού αποθέματος. Είναι πολύ μεγάλη ανάγκη, συνολικά για τη χώρα, και εγώ θα έλεγα ότι τώρα το βλέπουμε και στην Ευρώπη συνολικότερα, ως ανάγκη σε πάρα πολλές περιοχές με προγράμματα που έχουν πετύχει πολύ σε άλλα σημεία της ηπείρου και τα οποία εμείς έχουμε εμπνευστεί Το νέο πρόγραμμα, ύψους 400 εκατομμυρίων ευρώ, με επιχορήγηση έως 80% και έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία, καλύπτει όχι μόνο ενεργειακές παρεμβάσεις αλλά και βασικές εργασίες αναβάθμισης. Το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται σε κλειστά σπίτια δείχνει και τη στόχευση: να μετατρέψουμε ανενεργά ακίνητα σε σύγχρονες κατοικίες. Αυτό σημαίνει αξία για τον ιδιοκτήτη, δουλειά για την οικοδομή και ουσιαστικές λύσεις για το στεγαστικό ζήτημα.
Τίποτα από αυτά φυσικά δεν μπορεί να αποδώσει αν η μίσθωση παραμένει πεδίο ανασφάλειας για τους ιδιοκτήτες. Έχουν ήδη απλοποιηθεί διαδικασίες σε περιπτώσεις σοβαρής ασυνέπειας και διαμορφώνονται καθαροί κανόνες στις τραπεζικές πληρωμές ενοικίων. Στόχος μας δεν είναι η αντιπαράθεση ιδιοκτητών και ενοικιαστών, αλλά η δημιουργία ενός πλαισίου εμπιστοσύνης, όπου τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις είναι σαφή και στις δύο πλευρές και είναι και ισορροπημένα.
Ο τρίτος πυλώνας είναι η αύξηση του αποθέματος των ακινήτων. Η αναστολή του ΦΠΑ 24% στις νέες οικοδομές υπήρξε απολύτως αποφασιστική και ουσιαστική παρέμβαση. Αυτό το μέτρο ξεκλείδωσε επενδύσεις, εργοτάξια και χρηματοδότηση. Παράλληλα, η απλοποίηση και η ψηφιοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών, η ηλεκτρονική έκδοση οικοδομικών αδειών και οι ψηφιακές υπηρεσίες στο Κτηματολόγιο και στις μεταβιβάσεις μείωσαν χρόνο, αβεβαιότητα και κόστος — και αυτό για κάθε επενδυτή ή κατασκευαστή είναι καθοριστικό.
Σύντομα θα τεθεί σε εφαρμογή και μία ακόμη μεγάλη καινοτομία : Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, το ΜΙΔΑ, το οποίο θα ενεργοποιηθεί το πρώτο τρίμηνο του 2026 και αποτελεί την πιο συστηματική καταγραφή της χρήσης της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας που έχει γίνει πρακτικά ποτέ στη χώρα. Για πρώτη φορά το κράτος αποκτά σε πραγματικό χρόνο μια ολοκληρωμένη, ψηφιακή εικόνα του αποθέματος ακινήτων και της πραγματικής λειτουργίας της αγοράς, όχι για να επιβάλει νέα βάρη, αλλά για να μπορεί να σχεδιάζει δίκαιες και στοχευμένες πολιτικές. Ίσα ίσα για να αφαιρεί βάρη. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η διαφάνεια, περιορίζεται η παραοικονομία και προστατεύεται ο συνεπής ιδιοκτήτης, ενώ παράλληλα διαμορφώνεται ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για ολόκληρη την αγορά ακινήτων.
Το μεγάλο μήνυμα που εκπέμπει η κυβέρνηση, ο Πρωθυπουργός που εκπέμπω και εγώ σήμερα μέσα από αυτό το βήμα , είναι σαφές: η ιδιοκτησία επανεντάσσεται στον πυρήνα της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας. Περισσότερα διαθέσιμα σπίτια, λογική φορολογία, κίνητρα επένδυσης, αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, στήριξη της Περιφέρειας. Αυτή η κατεύθυνση δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες. Αφορά τα νέα ζευγάρια που ψάχνουν σπίτι, τις οικογένειες που θέλουν ποιότητα ζωής, τις τοπικές κοινωνίες που χρειάζονται ζωή και δραστηριότητα.
Την ίδια στιγμή όμως, για να πετύχει η εθνική προσπάθεια αντιμετώπισης του στεγαστικού ζητήματος, χρειάζεται κυρίως η δική σας συμβολή. Χρειάζεται εμπιστοσύνη στο νέο πλαίσιο και ενεργοποίηση του κλειστού αποθέματος κατοικιών. Όταν ένα σπίτι ανοίγει, ωφελείται η αγορά ακινήτων, η τοπική κοινωνία, οι νέοι άνθρωποι που ψάχνουν στέγη, η ίδια η αξία της ιδιοκτησίας σας. Η λύση περνά μέσα από μια νέα σχέση συνεργασίας, όπου το κράτος δημιουργεί τις προϋποθέσεις και οι ιδιοκτήτες αξιοποιούν τις δυνατότητες.
Το στεγαστικό αποτελεί εθνική πρόκληση και παράλληλα ευρωπαϊκή πρόκληση γιατί κάθε χώρα αντιμετωπίζει εκδοχές αυτού του προβλήματος με πολλά κοινά στοιχεία και με ιδιαιτερότητες και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς τους ιδιοκτήτες. Το κράτος δεν διαθέτει το απαιτούμενο απόθεμα κατοικιών να το διαχειριστεί μόνο του, δεν θα μπορούσε και δεν θα έπρεπε. Αυτό βρίσκεται στην ιδιωτική περιουσία. Γι’ αυτό η πολιτική μας δεν στρέφεται απέναντί σας, αλλά σας αναγνωρίζει ως βασικούς εταίρους της λύσης. Όταν περισσότερα σπίτια μπαίνουν στην αγορά με κανόνες και εμπιστοσύνη, δεν καλύπτεται μόνο μια κοινωνική ανάγκη. Ενισχύεται η συνοχή, η ανάπτυξη της Περιφέρειας και η ίδια η αξία της ιδιοκτησίας.
Από όλα τα δείγματα γραφής της πολιτικής μας, από τον ανοιχτό διάλογο που έχουμε αναπτύξει μεταξύ μας, από τις προτάσεις που καταθέτετε και συζητάμε — άλλες που μπορούν να υλοποιηθούν, άλλες που έχουν μεγάλο δημοσιονομικό κόστος και δεν μπορούν να προχωρήσουν υπό τον κίνδυνο δημοσιονομικής παρέκκλισης — έχετε πλέον μια καθαρή εικόνα για τη θέση μας απέναντι στην ιδιοκτησία.
Θέλουμε μια Ελλάδα όπου το σπίτι δεν είναι βάρος αλλά ευκαιρία και δημιουργική δύναμη. Μια χώρα στην οποία το κράτος δεν στέκεται απέναντι στον ιδιοκτήτη, αλλά δίπλα του, ως εγγυητής σταθερότητας.
Γιατί αυτή η σχέση εμπιστοσύνης είναι το θεμέλιο μιας υγιούς αγοράς ακινήτων, αλλά και μιας κοινωνίας με ασφάλεια, συνοχή και προοπτική.
Σας ευχαριστώ.
