Της Φωτεινής Μυλωνά-Ραΐδη
Σήμερα έφυγε από κοντά μας μια, κατ’ εμέ, Αγία της ζωής, με τον σωκρατικό ορισμό του ανθρώπου, όπου το σημαίνον εμπεριέχει απόλυτα το σημαινόμενο. Ο άνθρωπος, λέει ο Σωκράτης, ονομάστηκε «άνθρωπος» διότι «αναθρεί ά όπωπε», παρατηρεί δηλαδή, με μεγάλη προσοχή, ό,τι βλέπει. Και το συλλογίζεται προκειμένου να δώσει νόημα κι ουσία στη ζωή του. -Πράξη ενεργητική και συνάμα δυναμική. –
Ο ορισμός επεξηγεί όχι μόνο την προσωπικότητά της Μαρίας Τσούτσου, αλλά και τον δικό μου χαρακτηρισμό ως «Αγίας της ζωής». Διότι η Μαρία Τσούτσου λειτούργησε και θα εξακολουθεί να λειτουργεί ως πρότυπο στη μακριά, μέσα από τη διαδοχή των γενεών, γήινη διαδρομή μας.
Ένα πρότυπο κοντινό κι οικείο. Με μια προσήνεια καταλυτική. Μακριά από διαπιστευτήρια και τυπολαγνείες. Άμεση αμεσότατη σε όλα της. Με μια καθαρότητα μοναδική. Και μια ταπεινότητα υποβλητική. –Τόσο που δική της χρέωνε την τιμή του χαιρετισμού σου και την αντάμειβε με τον δικό της τρόπο. Σκύβοντας και φιλώντας σου το χέρι!-
Ό,τι μεγάλο μέσα της η αγάπη. Ως πράξη ελευθερίας, ως επιλογή, κι όχι ως υποταγή στη μοίρα. Καλωσόρισε τον καρπό της μητρότητάς της, πρωτομάνα αυτή και μεγαλοκυρά, και τον διακόνησε με ευθύνη, μεγεθύνοντας την αγκαλιά της να στέρξει και τους καρπούς των άλλων μανάδων, που δεν είχαν τη δική της δύναμη κι ευλογία να νοιαστούν και να υποστηρίξουν τα διαφορετικά τους παιδιά.
Μέσα από τον δικό της Γιώργο αγωνίστηκε να κερδίσει και για δικό τους λογαριασμό την πρόνοια και τον σεβασμό της αδιάφορης πολιτείας. Να ορίσει τα προτερήματά τους και τις δυνατότητές τους. και να τους αποδώσει την αξία που πραγματικά είχαν κι έχουν σε όσους απέστρεφαν το βλέμμα απ’ αυτά ή τα έβλεπαν με μίζερη συμπόνοια.
Μες στο μικρό γήινο δέμας της έπαλλε μια μεγάλη καρδιά με θεία πνοή. Από Θεού το «γένοιτο» της επιθυμίας της, που έγινε όραμα και σκοπός ζωής κι αξία υλοποιήσιμη.
Βρήκε ψυχές που την έστερξαν με την έγνοια τους και την προσφορά τους στον δρόμο της. Είναι αλήθεια! Και τους πρέπει τιμή γι’ αυτό. Αλλ’ αυτή ήταν ο οδηγός, αυτή κι η παραμυθία της ελπίδας που ευοδώθηκε σε πίστη κι υλοποιήθηκε σε μεγάλα έργα. Χωρίς ψήγμα έπαρσης, χωρίς διεκδίκηση ιδιαίτερης προσωπικής τιμής και θέσης!
Θυμάμαι με απέραντη συγκίνηση την πρώτη φορά που τα παιδιά από το Εργαστήρι Παναγία Ελεούσα, παρέλασαν τιμώντας τους ηρωικούς μας προγόνους τη νύχτα της Εξόδου! Έκλαιγα από συγκίνηση… Και περνώντας η εικόνα απευθυνόμενη νοερά στους Εξοδίτες… «Μπορείτε», τους είπα, «να είστε περήφανοι για μας!»
Τόσης μεγάλης αξίας θεωρώ την ύπαρξη αυτού του ιδρύματος στην πόλη μας, που παρέχει εκπαίδευση και φροντίδα σ’ αυτά τα παιδιά.
Γιατί ο πολιτισμός μια πόλης ή ενός κράτους για μένα ορίζεται από τη φροντίδα των ανθρώπων εκείνων που δεν μπορούν οι ίδιοι να διεκδικήσουν τα αυτονόητα δικαιώματά τους. Κι αυτό το οφείλουμε ακέριο στη Μαρία Τσούτσου!
Πλατιοί, πολύ πλατιοί οι ορίζοντες της καρδιάς της. Και χωρίς εκπτώσεις η αγάπη της φώτιζε και την πιο αθέατη γωνιά. Εκεί όπου όχι μόνο οι διαφορετικοί, αλλά κι απόκληροι της ζωής αναζητούσαν απάγκιο. Εκείνο το πληθωρικό «Το καλύτερο για τα παιδιά μας!» που τόσο αβίαστα κελάρυζε από τα χείλη της και που καθόριζε όλες της τις επιλογές, από την πιο μικρή ως την πιο μεγάλη, γινόταν δάκρυ συγκίνησης στα βλέφαρα όλων των στερημένων από αγάπη, επί γης, ανθρώπων, που δεν είχαν ακούσει ποτέ τους από τα χείλη των αγαπημένων τους ότι αξίζουν το καλύτερο! Σ’ αυτό το καλύτερο, σήμερα γέρνουμε, καλή μας Μαρία, το ποτήρι με το κόκκινο κρασί της μνήμης σου, να τρέξει αίμα, να ποτίσει η γη αγάπη, να φυτρώσει παντού η ομορφιά για να δρέψουμε όλοι εμείς τους καρπούς της ψυχής σου!
Γιατί εσύ Μαρία ψυχή έδωσες και ψυχή πήρες. Σε καιρούς χαλεπούς όπου η όποια προσφορά διεκδικεί προνόμια τιμής, μνείας και θέσης…. Εσύ πήρες βλέμματα γελούμενα, τρυφερά αγγίγματα και φιλιά ανεπιτήδευτης ευγνωμοσύνης.
Μ’ αυτά κατευόδιο πας στον άλλο κόσμο! Μ’ αυτά και μερικές πολύ σφιχτές, μεταγγιστικές, αμοιβαίας αγάπης, αγκαλιές για ένα κοινό σκοπό, που άλλο δεν προσδοκά από αυτά τα γελούμενα βλέμματα, τα τρυφερά αγγίγματα και τα ανεπιτήδευτα φιλιά ευγνωμοσύνης που σήμερα σε συντροφεύουν εσένα στον άλλο κόσμο!
