Την ώρα που το ΠΑΣΟΚ μπαίνει στην τελική ευθεία για το Συνέδριο, στην Αιτωλοακαρνανία το κλίμα μόνο τυπικά είναι συναινετικό. Πίσω από τις ανακοινώσεις για τη συγκρότηση των Νομαρχιακών Οργανωτικών Επιτροπών Συνεδρίου (ΝΟΕΣ), εξελίσσεται μια σιωπηλή αλλά ουσιαστική αναμέτρηση για το ποιος έχει τον πρώτο λόγο στο κόμμα της επόμενης μέρας.
Η επιλογή του αντιδημάρχου Αμφιλοχίας Κώστα Κόπιδη ως συντονιστή και του δημοτικού συμβούλου Αγρινίου Παναγιώτη Καψάλη ως αναπληρωτή δεν αιφνιδίασε θεσμικά. Αιφνιδίασε όμως πολιτικά ένα κομμάτι του κομματικού μηχανισμού που θεωρεί ότι, για ακόμη μία φορά, οι οργανώσεις καλούνται να ακολουθήσουν και όχι να συναποφασίσουν.
Οι «πέτρινες χρονιές» και το αίσθημα παραγκωνισμού
Στελέχη που κράτησαν ζωντανό το ΠΑΣΟΚ στην Αιτωλοακαρνανία την περίοδο της μεγάλης συρρίκνωσης μιλούν —off the record— για μια διαρκή μετατόπιση ισχύος από τις εκλεγμένες νομαρχιακές επιτροπές προς πρόσωπα με αυτοδιοικητική ιδιότητα.
«Δεν είναι θέμα προσώπων», λένε. «Είναι θέμα λογικής: εκλεγμένοι γραμματείς υπάρχουν για να οργανώνουν ή απλώς για να νομιμοποιούν ειλημμένες αποφάσεις;».
Η αναφορά ότι στις ολομέλειες των ΝΟΕΣ συμμετέχουν αυτοδίκαια οι γραμματείς και τα μέλη των Νομαρχιακών Επιτροπών δεν καθησυχάζει. Αντίθετα, για πολλούς λειτουργεί ως επιβεβαίωση ότι ο ρόλος τους περιορίζεται πλέον στη συμμετοχή, όχι στη χάραξη.
Αυτοδιοίκηση vs κομματική βάση
Στον αντίποδα, αυτοδιοικητικά στελέχη του χώρου θεωρούν ότι το κόμμα δεν μπορεί να πάει σε Συνέδριο και εθνικές εκλογές χωρίς πρόσωπα με κοινωνικό αποτύπωμα, θεσμική παρουσία και καθημερινή επαφή με τους πολίτες.
Το επιχείρημα είναι σαφές:
χωρίς δημάρχους, αντιδημάρχους και δημοτικούς συμβούλους, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να ξαναγίνει κόμμα εσωστρέφειας.
Κάπου εδώ όμως προκύπτει η τριβή:
η εκλογική νομιμοποίηση στην αυτοδιοίκηση δεν ταυτίζεται πάντα με τη δημοκρατική νομιμοποίηση εντός του κόμματος.
Χαμηλή ένταση, υψηλή καχυποψία
Το κλίμα στην Αιτωλοακαρνανία δεν θυμίζει ανοιχτή σύγκρουση. Δεν υπάρχουν δημόσιες διαφοροποιήσεις, ούτε απειλές αποχώρησης. Υπάρχει όμως κάτι πιο επικίνδυνο για ένα κόμμα που θέλει να μεγαλώσει:
σιωπηλή δυσφορία και οργανωτική κόπωση.
Στελέχη μιλούν για μειωμένο ενθουσιασμό, τυπική συμμετοχή, απουσία πολιτικού πάθους.
Και όλα αυτά σε μια περίοδο που η ηγεσία θέλει συσπείρωση, κινητοποίηση και καθαρό μήνυμα προς την κοινωνία.
Το πραγματικό διακύβευμα
Το ερώτημα που αιωρείται δεν αφορά τα πρόσωπα της ΝΟΕΣ. Αφορά το μοντέλο κόμματος που χτίζεται:Θα είναι ένα ΠΑΣΟΚ οργανώσεων και βάσης; Ή ένα ΠΑΣΟΚ στελεχών με αξιώματα, όπου η κομματική δουλειά έπεται της θεσμικής ιδιότητας;
Η απάντηση δεν θα δοθεί με ανακοινώσεις, αλλά με το πώς θα αξιοποιηθούν —ή θα αγνοηθούν— όσοι έμειναν όρθιοι όταν το ΠΑΣΟΚ ήταν πολιτικά «ανεπιθύμητο».
Στην Αιτωλοακαρνανία το ΠΑΣΟΚ δεν κινδυνεύει από διάσπαση. Κινδυνεύει από κάτι πιο ύπουλο,
να χάσει τη σχέση εμπιστοσύνης με τον ίδιο του τον οργανωτικό πυρήνα.
Και χωρίς αυτόν, κανένα συνέδριο —όσο καλά οργανωμένο κι αν είναι— δεν αρκεί για να κάνει ένα κόμμα ξανά μεγάλο.
