Η Παγκόσμια Ημέρα Αλτσχάιμερ γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Σεπτεμβρίου με σκοπό την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για τη νόσο, η οποία αποτελεί τη συχνότερη μορφή άνοιας και ένα από τα μεγαλύτερα ιατρικά και κοινωνικά προβλήματα των ανεπτυγμένων κοινωνιών.
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι μια εκφυλιστική πάθηση του εγκεφάλου που χαρακτηρίζεται από προοδευτική έκπτωση των νοητικών λειτουργιών, όπως μνήμη, σκέψη, αντίληψη, γλώσσα, μάθηση και κρίση. Κάθε τρία δευτερόλεπτα καταγράφεται ένα νέο περιστατικό άνοιας παγκοσμίως, ενώ μέχρι το 2050 ο αριθμός των ανθρώπων που θα ζουν με άνοια αναμένεται να ξεπεράσει τα 130 εκατομμύρια. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Εταιρεία Νόσου Αλτσχάιμερ και Συναφών Διαταραχών Αθηνών, περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι πάσχουν ήδη από άνοια, αριθμός που συνεχώς αυξάνεταιλόγω της γήρανσης του πληθυσμού.
Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε σήμερα, η μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων άνοιας τύπου Aλτσχάιμερ δεν είναι κληρονομικής μορφής. Πρόσφατα ανακαλύφθηκαν κάποια γονίδια τα οποία σχετίζονται με τη νόσο. Ωστόσο, η ύπαρξη τους δε συνεπάγεται εμφάνιση της νόσου, απλώς αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισής της.
Αρχικά συμπτώματα είναι η ήπια έκπτωση μνήμης και άλλων νοητικών λειτουργιών που συχνά περνούν απαρατήρητα, τόσο από τον ασθενή όσο και από τα μέλη της οικογένειάς του, και εκδηλώνονται με:
- επανάληψη ερωτήσεων και ιστοριών από τον ασθενή
- χάσιμο πραγμάτων, που ακολουθείται συχνά από εκνευρισμό και σημαντική αναστάτωση
- αδυναμία απόκτησης καινούργιων γνώσεων
- αδυναμία εκμάθησης γεγονότων που συνέβησαν
Όσο η νόσος εξελίσσεται, επηρεάζονται σταδιακά και οι δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, δηλαδή οι κοινωνικές σχέσεις, η διαχείριση των οικονομικών, η φροντίδα του εαυτού, η οδήγηση κλπ. Με την πάροδο του χρόνου οι δυσκολίες αυτές γίνονται τόσο σοβαρές, ώστε ο ασθενής να εξαρτάται ολοκληρωτικά από τους άλλους. Πολλές φορές, στις δυσκολίες αυτές προστίθενται και διαταραχές συμπεριφοράς, όπως επιθετικότητα, απάθεια, υπερκινητικότητα και διαταραχές ύπνου και όρεξης.
Το πρόβλημα με τα συμπτώματα αυτά είναι πως είναι μη ειδικά και συνήθως αποδίδονται από το περιβάλλον στην ηλικία, το άγχος ή και την πεσμένη διάθεση. Τέλος, μη γνωσιακά συμπτώματα, κυρίως κατάθλιψη, μπορεί να αποτελούν το βασικό σύμπτωμα στην έναρξη της άνοιας.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της νόσου από τον ίδιο τον ασθενή, τη διασφάλιση της ποιότητας ζωής του ασθενούς, αλλά και προκειμένου οι συγγενείς και όσοι φροντίζουν τους πάσχοντες να είναι καλύτερα ενημερωμένοι και προετοιμασμένοι να χειριστούν τα προβλήματα που προκαλεί η νόσος στον άνθρωπό τους, αλλά και στους ίδιους. Η διάγνωση είναι το πρώτο βήμα προς τον προγραμματισμό για το μέλλον.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει δυνατότητα να σταματήσουμε την εξέλιξη της ασθένειας, τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται φαρμακευτικές ουσίες οι οποίες επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και ελέγχουν τα συμπτώματά της.
Πρακτικές Συμβουλές
- Εμπιστευθείτε τους επαγγελματίες υγείας και απευθυνθείτε σε αυτούς για οποιαδήποτε απορία.
- Ακολουθήστε πιστά τη φαρμακευτική αγωγή.
- Διατηρήστε μια σταθερή καθημερινή ρουτίνα.
- Βάλτε την άσκηση στη ζωή σας – το περπάτημα βοηθά σημαντικά.
- Χρησιμοποιήστε σημειώσεις για υπενθυμίσεις και οργάνωση.
- Προσέξτε τη διατροφή σας – περισσότερα φρούτα και λαχανικά, λιγότερα λιπαρά.
- Διασφαλίστε ποιοτικό ύπνο και αντιμετωπίστε έγκαιρα τυχόν προβλήματα.
- Εντάξτε νοητικές ασκήσεις, όπως σταυρόλεξα ή χειροτεχνίες.
- Ζητήστε βοήθεια όπου τη χρειάζεστε.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αγρινίου υπενθυμίζει:
Κανείς δεν είναι μόνος σε αυτή τη μάχη. Ακούμε, ενθαρρύνουμε, προστατεύουμε.
Ας μιλήσουμε για να διαλύσουμε το φόβο και το στίγμα. Ας μιλήσουμε για να ενθαρρύνουμε περισσότερους ανθρώπους να αναζητούν πληροφορίες, υποστήριξη και συμβουλές.
