Το αυχενικόσύνδρομο ή αυχεναλγία ορίζεται ως πόνος στην περιοχή του αυχένα με ή χωρίς παρουσία αντανακλώμενου πόνου σε ένα ή και τα δύο άνω άκρα.
Σύμφωνα με μελέτες η αυχεναλγία είναι στη λίστα με τις τέσσερις πιο συχνές αιτίες δυσλειτουργίας μετά την οσφυαλγία (πόνος στην περιοχή της μέσης) ,την κατάθλιψη και τις αρθρίτιδες.
Θεωρείται ότι 50% του πληθυσμού κάποια στιγμή στη διάρκεια ζωής του θα αισθανθεί πόνο στον αυχένα, και παρότι ανά τις έρευνες τα ποσοστά ποικίλλουν, κατά μέσο όρο το ετήσιο ποσοστό αυχεναλγίας φτάνει το 37%. Η βιβλιογραφία ωστόσο συμφωνεί ότι μεταξύ ανδρών και γυναικών η πάθηση επικρατεί στις γυναίκες.
Παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με την παρουσία αυχεναλγίας είναι η κατάθλιψη , το στρες , οι ‘κακές’ στρατηγικές αντιμετώπισης προβλήματος , οι διαταραχές ύπνου , το κάπνισμα και η καθιστική ζωή.
Κατηγορίες
- Με βάση την συχνότητα/ περίοδο επεισοδίου
Χωρίζεται σε οξεία (με διάρκεια λιγότερο των 6 εβδομάδων), σε υποξεία (με διάρκεια λιγότερη ή ίση των 3 μηνών) και χρόνια ( διάρκεια μεγαλύτερη των 3 μηνών).
- Με βάση το μηχανισμό / αιτία
Χωρίζεται σε μηχανική αυχεναλγία, νευροπαθής και τέλος δευτερεύουσα λόγω άλλων αιτιών (πχ καρδιολογικής αιτιολογίας).
Τα πιο συχνά αίτια αυχεναλγίας είναι μηχανικά και νευρογενή :
- κατάχρηση- μυική κόπωση πολλές φορές λόγω στάσης σώματος ,καθιστικής ζωής και εργασίας.
- Μικρο-κακώσεις μικρών αυχενικών αρθρώσεων ( facetjoints)
- Αρθρίτιδα σπονδυλικών αρθρώσεων και δημιουργία οστεοφύτων στην περιοχή
- ‘Whiplash’ τραυματισμός : λόγω απότομης προσθιοπίσθιας κίνησης της κεφαλής που οδηγεί σε τραυματισμούς συνδέσμων , αρθρώσεων και μυών της αυχενικής περιοχής. Τέτοιου είδους τραυματισμός ,μπορεί να επέλθει και κατά την διάρκεια άθλησης ή σωματικής σύγκρουσης.
- Κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου ( ΚΜΔ) με ή χωρίς πίεση νευρικής αυχενικής ρίζας
- Οστεοπόρωση
- Σπονδυλολίσθηση (μετακίνηση σπονδύλου σε σχέση με τον υποκείμενό του)
- Στένωση σπονδυλικού σωλήνα ( λόγω κήλης ΜΔ ή οστεοφύτων αρθρίτιδας)
Πόνος στον αυχένα μπορεί να προέρχεται και από κάποιο αυτοάνοσο νόσημα , να οφείλεται σε καρδιαγγειακή αιτιολογία ή καρκίνο, γι’ αυτό η επίσκεψη στον θεράποντα ιατρό είναι απαραίτητη για να επιτευχθεί διαφοροδιάγνωση.
Πιο συχνά συμπτώματα
-Πόνος στον αυχένα και στους ώμους (οπίσθια περιοχή)
-Περιορισμός κίνησης κεφαλής (δυσκαμψία)
-Αναφερόμενος πόνος στα άνω άκρα (νευροπαθής αιτιολογία)
-Αίσθημα ζάλης , αστάθειας
-Αυχενογενής πονοκέφαλος:
είναι συχνά παρών σε περιπτώσεις χρόνιας αυχεναλγίας και οφείλεται σε δυσλειτουργία των άνω αυχενικών σπονδύλων και νευρικών ριζών (Α1-Α2-Α3) καθώς και των περιοχών που αυτές νευρώνουν (αρθρώσεις , συνδέσμους, δίσκους, μύες).Ο πόνος αντανακλά συνήθως στην μια πλευρά του προσώπου και μοιάζει με ημικρανία, επιδεινώνεται με κινήσεις ή παρατεταμένες στάσεις του αυχένα και παρατηρείται πόνος στην ψηλάφηση στων άνω αυχενικών αρθρώσεων. Συχνά υπάρχουν και triggerpoints σε μύες της περιοχής (άνω τραπεζοειδής , ανελκτήρας ωμοπλάτης σκαληνοί, εκτείνοντες αυχένα) και μυική αδυναμία σε άλλους (εν τω βάθει καμπτήρες αυχένα).
Αντιμετώπιση
Η πλειοψηφία των αυχενικών συνδρόμων αντιμετωπίζεται συντηρητικά συνήθως με φαρμακευτική αγωγή ( παυσίπονα και μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα) , αλλά και με φυσικοθεραπεία.
Η φυσικοθεραπεία αναλόγως με την αιτία της αυχεναλγίας και την συγκεκριμένη δομή του αυχένα που παρουσιάζει δυσλειτουργία συμβάλλει στην επαναφορά της λειτουργικότητας και τον περιορισμό του πόνου.
Με την χρήση διάφορων τεχνικών manualtherapyόπωςκινητοποίηση αρθρώσεων ( jointmobilisationsandmanipulations ) του αυχένα αλλά και της θωρακικής περιοχής, τεχνικές μυοχαλάρωσης (myofascialrelease), και εξατομικευμένης άσκησης (διατάσεις, ισομετρικές ασκήσεις , ενδυνάμωση εν τω βάθεικαμπτήρων αυχένα), αλλά και της συμβουλευτικής προσέγγισης (συμβουλές για την στάση σώματος , εργονομικές συμβουλές στην εργασία ή τον ύπνο κλπ) , συμβάλλει στην αύξηση κινητικότητας του αυχένα , μειώνει δραστικά τον πόνο και βοηθά τον ασθενή να επιστρέψει στις καθημερινές δραστηριότητες του. Πάνω από όλα όμως έχει ως στόχο την εκπαίδευση και την ανεξαρτητοποίηση του ατόμου για την μακροχρόνια αντιμετώπιση στης πάθησης.
Βιβλιογραφία
Becker WJ. Cervicogenic Headache: Evidence that the neck is a pain generator. Headache. 2010;4 699-705
Cohen SP. Epidemiology, diagnosis, and treatment of neck pain. Mayo Clin Proc. 2015 Feb;90(2):284-99. doi: 10.1016/j.mayocp.2014.09.008. PMID: 25659245.
Gross AR (2010). “Manipulation or mobilisation for neck pain”. Cochrane database of systematic reviews (Online) (1): CD004249.doi:. PMID 20091561.
Khwaja SM, Minnerop M, Singer AJ (January 2010). “Comparison of ibuprofen, cyclobenzaprine or both in patients with acute cervical strain: a randomized controlled trial”. CJEM 12 (1): 39–44.PMID20078917.
Jull G, Trott P, Potter H et al., A randomized controlled trial of exercise and manipulative therapy for cervicogenic headache: The cervical therapeutic exercise programme, Spine 2002
