Με αφορμή την 10η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα, και τη 12η Μαρτίου, Ευρωπαϊκή Ημέρα για την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Ιατρών και των Επαγγελματιών Υγείας, ο Ιατρικός Σύλλογος Αγρινίου επισημαίνει ένα φαινόμενο που λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις σε Εθνικό και Πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Η εργασιακή βία στον χώρο της υγείας δεν αποτελεί μεμονωμένο ή τοπικό πρόβλημα. Αφορά όλα τα συστήματα υγείας, όλες τις ειδικότητες και όλα τα επαγγέλματα του χώρου. Πλήθος ερευνών καταδεικνύει ότι οι επαγγελματίες υγείας συγκαταλέγονται στις ομάδες εργαζομένων με τον υψηλότερο κίνδυνο έκθεσης σε επιθετικές και βίαιες συμπεριφορές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Ιδιαίτερα στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ), όπου η ένταση, η αγωνία και η πίεση είναι αυξημένες, η βία συχνά εκδηλώνεται ως αποτέλεσμα του μεγάλου χρόνου αναμονής, της έλλειψης προσωπικού και των ανεκπλήρωτων προσδοκιών ασθενών και συνοδών. Η υποστελέχωση των δομών υγείας, ο αυξημένος φόρτος εργασίας και η κοινωνική πίεση δημιουργούν ένα περιβάλλον που ευνοεί την εκδήλωση συγκρούσεων.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έως και το 62% των εργαζομένων στον τομέα της υγείας έχουν βιώσει κάποια μορφή βίας στον χώρο εργασίας τους. Η λεκτική κακοποίηση αποτελεί τη συχνότερη μορφή (58%), ακολουθούμενη από απειλές (33%) και σεξουαλική παρενόχληση (12%). Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η βία δεν είναι περιστασιακή, αλλά συστημικό πρόβλημα που απαιτεί συντονισμένη αντιμετώπιση.
Στην περιοχή μας, δυστυχώς, τα περιστατικά βίας σε βάρος ιατρών, νοσηλευτών και λοιπών επαγγελματιών υγείας έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Το φαινόμενο πλήττει κυρίως τις δημόσιες και νοσοκομειακές υπηρεσίες υγείας, χωρίς να απουσιάζουν αντίστοιχα περιστατικά και στον ιδιωτικό τομέα. Η βία εκδηλώνεται σε πολλαπλές μορφές – λεκτική, ψυχολογική, ακόμη και σωματική – λαμβάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακραίες διαστάσεις.
Οι συνέπειες είναι πολλαπλές, καθώς η βία:
- απορρυθμίζει τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας,
- επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας,
- θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια ασθενών και προσωπικού,
- προκαλεί αίσθημα ματαίωσης και επαγγελματικής εξουθένωσης (burn out),
- αποδυναμώνει τα κίνητρα και την εργασιακή απόδοση.
Κανένα περιστατικό βίας δεν μπορεί να θεωρείται «αναμενόμενο» ή «μέρος της δουλειάς». Η ανοχή τέτοιων συμπεριφορών υπονομεύει τον ίδιο τον πυρήνα του συστήματος υγείας.
Το φαινόμενο παρουσιάζει έξαρση σε περιοχές με αυξημένη παραβατικότητα, αλλά και σε περιόδους έντονης κοινωνικής και οικονομικής πίεσης, όταν η υποβάθμιση της στελέχωσης και των υποδομών επιτείνει τα προβλήματα. Η συσσώρευση δυσαρέσκειας μετατρέπεται συχνά σε επιθετικότητα απέναντι στους επαγγελματίες που βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή».
Οι κατευθυντήριες οδηγίες διεθνών οργανισμών για την αντιμετώπιση της βίας στις Υπηρεσίες Υγείας επικεντρώνονται σε συγκεκριμένες στρατηγικές:
- Επαρκής στελέχωση με μόνιμο ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό, ώστε να μειωθούν δραστικά οι χρόνοι αναμονής, ιδιαίτερα στα ΤΕΠ και στις λίστες χειρουργείων και άλλων ιατρικών πράξεων.
- Αυτόνομη και πλήρης λειτουργία των ΤΕΠ σε όλα τα Νοσοκομεία, ώστε να αποφεύγεται ο συνωστισμός και η δημιουργία συνθηκών έντασης.
- Μηδενική ανοχή στη βία, με άμεση κινητοποίηση των αστυνομικών αρχών και υποβολή μηνύσεων σε κάθε περιστατικό βιαιοπραγίας.
- Ενίσχυση μέτρων ασφαλείας, όπως ελεγχόμενη πρόσβαση σε κλινικές και εργαστήρια, εγκατάσταση «κουμπιού κινδύνου» στα ΤΕΠ και στα σημεία εισόδου, και
- Επαρκής και εκπαιδευμένη φύλαξη των Νοσοκομείων, με σαφείς αρμοδιότητες και συνεχή επιμόρφωση.
Πρωταρχικό μέλημα του Ιατρικού Συλλόγου Αγρινίου αποτελεί η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας. Οι γιατροί, οι νοσηλευτές και όλοι οι επαγγελματίες υγείας επιτελούν έργο υψηλής ευθύνης και κοινωνικής σημασίας. Για να ανταποκριθούν στο δύσκολο έργο τους, χρειάζονται ένα ασφαλές και υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον.
Η προστασία των επαγγελματιών υγείας δεν είναι μόνο ζήτημα εργασιακών δικαιωμάτων. Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας και ποιότητας περίθαλψης.
Καλούμε τους πολίτες να κατανοήσουν, να σεβαστούν και να προστατεύσουν το έργο των ανθρώπων που καθημερινά αγωνίζονται για την υγεία και την ευημερία όλων μας.
ΟΧΙ ΒΙΑ ΣΤΙΣ ΛΕΥΚΕΣ ΜΠΛΟΥΖΕΣ!
ΣΕΒΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟΥΣ ΓΙΑΤΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΠΟΥ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΠΟΥΝ!
